Rakip analizi nasıl yapılır? Rekabetçi analizin aşamaları ve aksiyon planı

Rakip analizi, aynı müşteri için yarıştığımız işletmeleri belirleyip ürünlerini, fiyatlarını, mesajlarını ve kanallarını inceleyerek güçlü ve zayıf yönlerini karşılaştırdığımız, bulguları kendi işimiz için uygulanabilir bir aksiyon planına dönüştürdüğümüz çalışmadır. Biz incelemeye arama rakibiArama rakibiHedef sorgumuzda ilk sayfada yer alan, iş rakibimiz olmayabilen site. ayrımını da katar, müşteri için rekabetle arama sonuçlarındaki rekabeti ayrı değerlendiririz.

Bizim başlangıç noktamız müşterinin ihtiyacıdır. Bu ihtiyacı kimlerin karşıladığını, hangi vaadi sunduğunu ve müşteriye nereden ulaştığını araştırırız. Topladığımız her bulgunun karşısına kendi işimizde vereceğimiz kararı yazarız. Araştırmanın sonunda hazırlanacak rehberi, sınanacak mesajı veya anlatılacak hizmet farkını belirleriz.

Rakip analizi nedir, ne işe yarar?

Rakip analizi, aynı müşteriye ulaşan işletmeleri karşılaştırarak hangi alanda yarışacağımızı ve kendi farkımızı nasıl anlatacağımızı belirlediğimiz çalışmadır. Rekabet analizi adıyla da kullanılan bu incelemede ürün, fiyat, mesaj ve kanal kararlarını birlikte ele alırız.

Örneğin rakibin yanıtladığı bir müşteri sorusu bizim sitemizde karşılıksızsa o soruyu içerik planımıza alırız. Fiyat üzerinden yarışamadığımız bir üründe ise hizmet, teslimat veya destek farkımıza bakarız. Biz rakibin güçlü olduğu alanı gördüğümüzde, kendi yanıtımızın hangi imkâna dayandığını da açıkça belirleriz.

İncelemeyi işe bağlamak için kapsamı baştan daraltırız. Hangi müşteri ihtiyacını ve hangi ürün ya da hizmeti karşılaştırdığımızı yazarız. Böylece farklı ihtiyaçlara seslenen işletmelerin mesajlarını aynı ölçütle değerlendirmeyiz.

Rekabetçi analizin aşamaları nelerdir?

Rekabetçi analizin aşamalarını sektör ve müşteriyi tanımlama, rakip seçimi, profil çıkarma, güçlü ve zayıf yönleri karşılaştırma, tepki öngörüsüTepki öngörüsüRakibin bizim hamlelerimize ya da pazardaki değişikliğe nasıl karşılık vereceğini önceden tahmin etme aşaması. ve aksiyon planı olarak sıralarız. Biz her aşamanın sonucunu sonraki kararın girdisi yaparız.

1. Sektörü ve müşteriyi tanımlarızİnceleyeceğimiz işi, müşterinin ihtiyacını ve bu ihtiyacı karşılayan ürün ya da hizmeti yazarız.
2. Rakipleri belirlerizAynı müşteriye ulaşan doğrudan ve dolaylı rakiplerle hedef sorguda görünen arama rakiplerini ayırırız.
3. Rakip profilini çıkarırızÜrün ve fiyatı, mesajı, reklamı, arama görünürlüğünü, müşteri yorumlarını ve kullanılan kanalları kaydederiz.
4. Güçlü ve zayıf yönleri karşılaştırırızRakiplerin öne çıktığı alanlarla kendi sunduğumuz karşılığı yan yana koyar, farkları belirleriz.
5. Tepkilerini öngörürüzKampanya dönemlerini, fiyat değişikliklerini ve yeni ürünleri inceleyerek rakibin hangi hamlelere nasıl yanıt vereceğini öngörürüz.
6. Aksiyon planı yazar, izlerizHer bulguya yapılacak iş, sorumlu ve tarih ekler; sonraki incelemede hem bulguyu hem işi kontrol ederiz.

SWOT analizi güçlü yönlerimizi, zayıf yönlerimizi, fırsatları ve tehditleri birlikte değerlendirerek kendi işimize bakar. Rakip analizi ise özellikle fırsat ve tehdit satırlarına veri sağlar. Biz rakibin bir soruyu yanıtlamadığını gördüğümüzde bunu içerik fırsatı olarak değerlendiririz; kendi güçlü ve zayıf yönlerimizi ayrıca inceleriz. Bu nedenle SWOT ile rakip analizini aynı çalışma saymayız.

Rakipler nasıl belirlenir: doğrudan, dolaylı ve arama rakibi?

Rakipleri müşterinin ihtiyacını karşılama biçimine ve hedef sorgudaki görünürlüğüne göre doğrudan, dolaylı ve arama rakibi olarak belirleriz. Biz aynı işletmenin hangi nedenle incelemeye girdiğini rakip listesinde açıkça yazarız.

Doğrudan rakip, aynı ürün veya hizmeti aynı müşteriye sunar. Dolaylı rakip, aynı ihtiyacı farklı bir çözümle karşılar. Arama rakibi, hedef sorgumuzun ilk sayfasında yer alır; bizimle aynı işi yapması gerekmez. Bu ayrım, karşılaştıracağımız sayfaları seçerken ürün rekabetiyle içerik rekabetini birbirine karıştırmamızı önler.

Örneğin bir kahve dükkânı için doğrudan rakip aynı semtteki kahvecilerdir; dolaylı rakip, evde kahve demlemek için ekipman satan mağazalardır. Arama rakibi ise “filtre kahve nasıl yapılır” sorgusunda üst sırada çıkan tarif siteleridir. Üçüne de bakarız, ama her birinden farklı bir soru için bilgi toplarız.

Semrush’ın Türkiye verisinde “rekabetçi analizin aşamaları” sorgusunun ilk sayfasında bir e-ticaret altyapısı, iş ve muhasebe yazılımları, bir ödeme kuruluşu, anket ve form araçları, danışmanlık ve ajans blogları yer alıyor; onuncu sonuç bir ödev sitesi. Bu siteleri arama rakibi yapan ortak özellik, aynı sorguya yanıt vermeleri.

Biz bu dağılımı içerik araştırmasında kullanırız. Ürün ve fiyat karşılaştırmasına geçerken ise aynı müşterinin ihtiyacını karşılayan işletmeleri seçeriz. Böylece aramada karşımıza çıkan her siteyi ticari rakip listemize taşımayız.

Dijital rakip analizi hangi araçlarla yapılır?

Dijital rakip analizinde Semrush, reklam kütüphaneleri, Google Trendler, rakibin sitesi ve müşteri yorumlarını kullanırız. Biz aracı, yanıtlamak istediğimiz soruya göre seçeriz.

Semrush’ta alan adının sıralandığı sorgulara bakar, anahtar kelime boşluğuAnahtar kelime boşluğuRakiplerin sıralandığı ama bizim sıralanmadığımız sorguları gösteren karşılaştırma. raporunda alan adlarını karşılaştırırız. İçerik boşluğundaki soruları sayfalara bağlarken kelime seçimini anahtar kelime rehberindeki ölçütlerle yaparız. Rakibin reklam mesajını Meta Reklam Kütüphanesi ve Google Ads Şeffaflık Merkezi gibi reklam kütüphanelerinde inceleriz.

Google Trendler’de markalara yönelik arama ilgisini karşılaştırırız. Rakibin sitesinde ürün, fiyat, kampanya ve SSS sayfalarına; müşteri deneyimini incelerken Google İşletme Profili ile pazar yeri yorumlarına bakarız. Search Console yalnız kendi sitemizin sorgularını gösterir; rakip verisi vermez.

Biz markention blogundaki her yazıda Semrush üzerinden hedef sorgunun ilk sayfasını inceler, yanıtlanmayan soruyu yazının omurgası yaparız. Arama rakiplerini ve içerik boşluğunu SEO danışmanlığı çalışmasında da hazırlanacak sayfa kararına bağlarız.

Rakip analizi tablosu nasıl hazırlanır?

Rakip analizi tablosunu her işletmeyi aynı ölçütlerle inceleyerek, bilginin kaynağını ve kaydedeceğimiz bulguyu ayrı sütunlarda tutarak hazırlarız. Biz tabloyu doldururken genel yargılar yerine gördüğümüz ürün, mesaj ve kanal ayrıntılarını yazarız.

Biz “rakip daha iyi” gibi bir notu yeterli bulmayız. Bunun yerine hangi soruyu yanıtladığını veya hangi hizmet farkını öne çıkardığını kaydederiz. Sonraki değerlendirmede aynı kaynağa dönerek neyin değiştiğine bakarız.

Tablodaki karşılaştırmayı kendi ürünümüz ve iletişimimizle tamamlarız. Rakibin mesajını kaydettikten sonra bizim sayfamızda aynı müşteri ihtiyacının nasıl karşılandığını inceleriz. Yanıtın eksik kaldığı yeri aksiyon planına taşırız.

Rakip analizinden aksiyon planına nasıl geçilir?

Rakip analizinden aksiyon planına, her bulguyu somut bir işe çevirip yanına sorumlu ve tarih yazarak geçeriz. Biz yapılacak işi rakibin öne çıktığı alana göre seçeriz.

Önce durumu ayırmak gerekir:

1. Rakip arama görünürlüğünde önde → Yanıt vermediğimiz soruları içerik planına alır, bu soruları karşılayan yeni rehber hazırlarız.
2. Rakip reklamda önde → Mesajını ve açılış sayfasını inceler, kendi farkımızı anlatan başlığı test ederiz.
3. Rakip fiyatta önde → Fiyat yerine hizmet, teslimat ya da destek farkımızı anlatan sayfayı hazırlarız.

İçerik işinde yanıtlanacak soruyu, reklam işinde sınanacak vaadi, hizmet sayfasında anlatılacak farkı açıkça yazarız. Sorumlu kişi hangi metni hazırlayacağını, hangi sayfayı değiştireceğini ve işi ne zaman tamamlayacağını bu kayıttan görür.

Rakibin her kampanyasını kopyalamayız. Biz kendi sunduğumuz hizmete ve müşterinin ihtiyacına dayanan bir yanıt kurarız. Rakibin vaadini fark etmiş olmak, aynı vaadi vermemiz için yeterli gerekçe değildir. Hazırladığımız başlığın karşılığını kendi ürünümüzde veya hizmetimizde ararız.

Rakip yeni bir hamle yaptığında ne yaparız?

Rakip yeni bir hamle yaptığında değişikliği kendi kampanya takvimimiz, müşterinin ilgisi ve reklam sonuçlarımız üzerinden değerlendiririz. Biz yanıt vermeden önce hangi bilgiyi kontrol edeceğimizi hamlenin türüne göre belirleriz.

Yol, duruma göre şöyle ayrılır:

1. Rakip indirim kampanyası başlattı → Kendi takvimimize bakar, yalnız marjımızın izin verdiği kadar yanıt veririz.
2. Rakip yeni ürün çıkardı → Müşteri yorumlarını ve arama ilgisini izler, sonra karar veririz.
3. Rakip bizim markamızla reklam veriyor → Marka aramalarımızı ve reklam sonuçlarımızı kontrol ederiz.

İndirim kararında takvimimizi ve marjımızı birlikte ele alırız. Yeni ürün kararında ise ürünün çıkmış olmasını kaydetmekle yetinmeyiz; müşterilerin yorumlarda neye değindiğine ve arama ilgisine bakarız. Marka reklamında kendi sorgularımızı ve kampanya sonuçlarımızı inceleriz.

Kasım indirimleri gibi kampanya dönemlerinde bu kontrolü daha sık yaparız. Biz tepki öngörüsünü de bu kayıtlardan besler, gördüğümüz fiyat değişikliğini veya yeni ürünü rakip profiline ekleriz.

Rakip analizini ne sıklıkla güncelleriz?

Biz rakip analizini her ay günceller, kampanya dönemlerinde daha sık kontrol ederiz. Aylık incelemede arama görünürlüğüne, yeni reklamlara, fiyat ve kampanyalara, yeni müşteri yorumlarına bakarız.

Her kontrolde önceki notla yeni bulguyu karşılaştırırız. Yeni bir reklam mesajı varsa ilgili açılış sayfasını yeniden inceleriz. Yanıtlamadığımız bir soru görürsek içerik planını güncelleriz. Fiyat veya kampanya değiştiyse kendi takvimimizle birlikte değerlendiririz.

İzleme sırasında aksiyon planındaki işleri de açarız. Rehber hazırlanmış mı, başlık testi uygulanmış mı, hizmet farkı sayfaya eklenmiş mi diye kontrol ederiz. Tamamlanmayan işin sorumlusunu ve tarihini yeniden ele alırız. Rakibin hangi sorularda göründüğünü kullanıcıların yaptığı diğer aramalar kutusundan okuruz. Ölçüm ve raporlama üzerine yazdıklarımızın devamı web analitik yazılarımızda.

Sık sorulan sorular