Web analitik nedir, yapay zekâ neyi değiştirdi?
Web analitik, bir sitenin ziyaretçilerinin nereden geldiğini, sitede ne yaptığını ve hangi adımların işe dönüştüğünü ölçme ve bu veriyi karara çevirme işidir. Çoğu sitede bu işin merkezinde Google Analytics 4 (GA4) ile Google Tag Manager (GTM) duruyor; yanlarında reklam platformlarının ölçüm etiketleri, Search Console ve satışın kapandığı CRM yer alıyor. Web analitiğin sorusu “kaç kişi geldi” değil, “hangi kanal, hangi sayfa, hangi sonucu getirdi” sorusudur.
Yapay zekâ bu işi üç yerden değiştirdi. Birincisi, reklam sistemleri kararlarının büyük kısmını otomasyona bıraktı: Performance Max, Meta Advantage+ ya da ChatGPT reklamlarındaki dönüşüm hedefli kampanyalar, kendilerine hangi sonuç bildirilirse ona doğru öğreniyor. Ölçüm artık yalnız bir rapor değil, bütçenin nereye gideceğini belirleyen sinyal. İkincisi, gizlilik ve onay kuralları ölçülemeyen bir alan bıraktı; platformlar bu boşluğun bir kısmını modellemeyle dolduruyor ve verinin ne kadarının gözlem, ne kadarının tahmin olduğunu bilmek gerekiyor. Üçüncüsü, kod yazmak kolaylaştı: takip kodunu ya da teşekkür sayfasını yapay zekâ araçları yazabiliyor, ama neyin hangi adla ölçüleceğine yine ekip karar veriyor.
GA4 ve Google Tag Manager ile ölçüm nasıl kurulur?
Ölçüm, koddan önce yazılan bir ölçüm planıyla başlar; GTM kapsayıcısı siteye bir kez eklenir, GA4 ve reklam etiketleri GTM’de kurulur, olaylar da plandaki adlarla gönderilir. GA4 veriyi etkinlikler (event) üzerinden toplar: sayfa görüntüleme gibi bazıları kendiliğinden gelir, form gönderimi gibi işletmeye özgü adımlar ise tanımlanır. GTM, Google’ın tanımıyla site kodunu değiştirmeden etiketleri kurup yönetmeyi sağlayan bir etiket yönetim sistemidir: etiket neyin gönderileceğini, tetikleyici ne zaman gönderileceğini, değişken de hangi değerin taşınacağını belirler.
Operasyonumuzda kurulumu şu sırayla yapıyoruz:
- Ölçüm planı: Her olay için ad, tetiklendiği an ve bir iki parametre yazılır; generate_lead gibi GA4’ün önerdiği bir etkinlik varsa onun adı kullanılır.
- Kapsayıcı: GTM kodu bütün sayfalara bir kez eklenir; site kodu yalnız olayı dataLayer’a yayınlar.
- Etiketler: GA4, Google Ads ve diğer platformların etiketleri aynı tetikleyicilerden beslenir.
- Doğrulama: Her olay GTM önizleme modunda ve GA4’ün DebugView ekranında bir kez elle tetiklenir.
- Kayıt: Her GTM sürümü, neyin neden değiştiğini anlatan bir notla yayınlanır.
Dönüşüm takibi nasıl doğru kurulur?
Dönüşüm takibi, olayın işletme için değerli bir adımın başarıyla tamamlandığı ana bağlanmasıyla doğru kurulur: formun sunucudan başarı yanıtı alması, siparişin kaydedilmesi, görüşme saatinin onaylanması. Sayfanın açılması tek başına dönüşüm değildir; teşekkür sayfası yenilendiğinde ya da adresi doğrudan açıldığında ikinci bir dönüşüm sayılmamalıdır. Bu yüzden teşekkür sayfasını arama motorlarına kapalı (noindex) ayrı bir sayfa olarak kuruyor, olayı formun başarısına bağlıyoruz.
GA4’te bir etkinlik “önemli etkinlik” (key event) olarak işaretlendiğinde işletme için kritik adımlar arasına girer; Google, reklam kampanyalarını ölçmek ve teklifleri yönlendirmek için kullanılan adımı ise “dönüşüm” olarak adlandırıyor. Web sitesi dönüşümleri Google Ads’te iki yoldan kurulabiliyor: Google Ads’in kendi dönüşüm etiketiyle ya da hesaplar bağlanıp otomatik etiketleme açıldıktan sonra GA4’teki önemli etkinliği içe aktararak. Aynı adımı iki yoldan birden ana dönüşüm saymıyor, her kampanyaya tek bir ana dönüşüm veriyor, ara adımları bu sonucun yanında izliyoruz.
Çerez onayı ve Consent Mode v2 ölçümü nasıl etkiler?
Çerez onayı, ölçüm etiketlerinin ziyaretçinin tercihine göre çalışıp çalışmayacağını belirler; Consent Mode ise bu tercihi Google etiketlerine ileten yöntemdir. Google’ın onay türleri reklam ve analitik amaçlı depolamayı (ad_storage, analytics_storage), reklam amacıyla kullanıcı verisi gönderilmesini (ad_user_data) ve kişiselleştirilmiş reklamı (ad_personalization) ayrı ayrı yönetiyor; “Consent Mode v2” diye anılan güncelleme son iki sinyali ekledi. Temel kurulumda Google etiketleri onay verilene kadar hiç veri göndermiyor; gelişmiş kurulumda onay reddedildiğinde çerezsiz sinyaller gönderiliyor. Eksik veri iki kurulumda da modellenebiliyor; gelişmiş kurulumda model reklamverene özgü ve daha ayrıntılı.
Türkiye’deki ziyaretçiler için yol gösteren çerçeve KVKK ile Kurum’un rehberleridir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber’i, davranışsal reklam çerezlerinin açık rıza gerektirdiğini, siteye girmiş olmanın rıza sayılmadığını ve “kabul et”, “reddet”, “tercihler” seçeneklerinin eşit biçimde sunulmasının iyi bir uygulama örneği olabileceğini anlatıyor. Birinci taraf analitik çerezleri ise yalnız sitenin kendi istatistiğiyle sınırlı kaldıkları ve siteler arası takipte kullanılmadıkları durum için ayrıca değerlendiriyor. Hangi etiketin hangi onaya bağlanacağını hukuk danışmanınızla birlikte belirlemenizi öneriyoruz.
Reklam ölçümü nasıl okunur: Google Ads, Meta ve ChatGPT?
Reklam ölçümü, her platformun kendi sayımı sitenin kendi verisiyle ve gerçek satışla karşılaştırılarak okunur; platformlar sonucu kendi atıf kurallarıyla saydığı için sayıların birebir tutması beklenmez. Platformların ölçüm yolları birbirine benziyor:
- Google Ads: Dönüşüm etiketi ya da GA4’ten içe aktarılan önemli etkinlik. Gelişmiş dönüşümler, formdaki e-posta gibi birinci taraf veriyi SHA256 ile tek yönlü karma hâline getirip göndererek eşleşmeyi güçlendiriyor.
- Meta: Meta Pixel tarayıcıdan, Conversions API sunucudan bildiriyor. Meta ikisinin birlikte kullanılmasını öneriyor ve aynı sonucu olay kimliği (event_id) ile olay adı üzerinden tekilleştiriyor.
- ChatGPT reklamları: OpenAI’ın Pixel’i ve Conversions API’si; ikisi birlikte kullanılıyorsa aynı sonuç iki tarafta aynı event_id ile gönderiliyor. Reklamveren yalnız toplulaştırılmış, kimlik belirlemeyen veri görüyor; konuşmalar reklamverene gitmiyor. Pixel, aksi belirtilmedikçe onayı verilmiş sayıyor; ziyaretçi izin verene kadar onayı kapalı başlatıyoruz, kapalıyken ölçüm verisi gitmiyor.
Otomatik etiketleme kullanmayan platformlardan gelen trafiği GA4’te ayırt edebilmek için açılış sayfası adreslerine UTM parametreleri ekliyoruz. Sayıları eşitlemeye çalışmak yerine hangi kaynağın hangi soruya cevap verdiğini yazıyoruz: satış için CRM, kanal karşılaştırması için GA4, teklif optimizasyonu için reklam paneli. Kampanya kurgusunun kendisini ADS kategorimizde anlatıyoruz.
İçerik performansı nasıl okunur?
İçerik performansı sayfa bazında ve aşama aşama okunur: önce dizine girme, sonra görünürlük, sonra ilgi, en son iş sonucu. Görünürlük ve tıklama Search Console’dan, sayfadaki etkileşim ve yazıdan sonraki adım GA4’ten okunur; site geneli ortalamalar tek bir yazının sorununu gizler. Her belirti farklı bir düzeltmeye işaret eder: gösterim var ama tıklama azsa sorun çoğu zaman başlığın ve açıklamanın vaadinde, tıklama var ama etkileşim yoksa sorun sayfanın kendisindedir.
Yazının iş sonucuna katkısını görmek için yazıdan forma ya da görüşme talebine giden yolu da ölçüm planına ekliyoruz. Arama tarafındaki okumayı SEO, yapay zekâ yanıtlarındaki görünürlüğü GEO kategorimizde ayrıca ele alıyoruz.
Web analitikte sık yapılan hatalar nelerdir?
En sık hata, ölçüm planı olmadan etiket eklemek ve kurulumu test etmeden kampanya açmaktır. Denetimlerde en sık karşılaştıklarımız:
- Sayfa görüntülemeyi ya da teşekkür sayfasının açılmasını dönüşüm saymak.
- Aynı olayı hem doğrudan site kodundan hem GTM’den gönderip iki kez saymak.
- Pixel ile Conversions API’yi tekilleştirme kurmadan birlikte çalıştırmak.
- Onay penceresini etiketlere bağlamamak; pencere görünür ama etiketler onaydan önce çalışır.
- Olay adlarını her formda farklı yazmak; aynı adım raporda dağınık görünür.
- Test başvurularını ayırmadan ilk haftanın raporunu okumak.
- GTM, GA4 ve reklam hesaplarını şirketin değil bir kişinin hesabında açmak.
Bu kategoride neler yazıyoruz?
Bu kategoride ölçümü kurulumdan okumaya kadar uygulamalı biçimde anlatıyoruz:
- Ölçüm altyapısı: Takip kodu, form ve takvim: vibe coding ile pazarlama altyapısı; ölçüm planı, GTM ve olay adları.
- Dönüşüm takibi: Prompt’tan yayına: teşekkür sayfası ve dönüşüm ölçümü; tek dönüşüm ve dört test senaryosu.
- Reklam ölçümü: ChatGPT reklamlarında ölçüm: Pixel ve Conversions API.
- İçerik performansı: Yayından sonra içeriğin performansını okumak ve güncellemeye karar vermek.
Yeni başlayan ekiplere önerdiğimiz okuma sırası şu: önce pazarlama altyapısı, ardından teşekkür sayfası; ChatGPT’de reklam veriyorsanız son olarak reklam ölçümü yazısı. Ölçümün kampanyanın öğrenmesini neden belirlediğini dönüşüm sinyali yazısında ayrıca anlattık.
Nasıl yazıyoruz?
Yazılarımızı kendi kurulumlarımızdan çıkarıyor, platform ayrıntılarını Google, Meta ve OpenAI’ın resmî belgelerine dayandırıyoruz. Dönüşüm oranı, trafik ya da müşteri sonucu uydurmuyoruz; örnek bir ölçüm planı ya da olay adı verdiğimizde bunu “temsilî” diye belirtiyoruz. Ölçüm araçlarının arayüzleri ve terimleri sık değişiyor; bir değişiklik olduğunda ilgili yazıyı güncelliyor, güncelleme tarihini yazıda gösteriyoruz.
Çerez onayı ve kişisel veri konularında genel çerçeveyi ve resmî rehberleri anlatıyor, hukuki tavsiye vermiyoruz. Kod örneklerinde hesap kimliklerini yer tutucu olarak bırakıyor, erişim bilgilerinin yapay zekâ araçlarıyla paylaşılmamasını öneriyoruz.