URL ne demek, URL nedir? Adresin parçaları, slug ve SEO’daki yeri

URL, İngilizce “Uniform Resource Locator” ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede “tekdüzen kaynak konumlayıcı” anlamına gelir; internetteki bir sayfanın, görselin veya dosyanın nerede bulunduğunu gösteren adresi ifade eder. Adresin slugSlugURL içinde sayfanın okunur adını taşıyan bölüm. bölümünü, sayfanın konusunu açıklayan sözcüklerle kurarız.

Biz bir adresi değerlendirirken hangi siteye ait olduğuna, hangi sayfayı gösterdiğine ve paylaşılınca nasıl göründüğüne bakarız. Örneğin markention.com/blog/url-nedir adresinde site adı, blog yolu ve yazının adı ayrı görevler üstlenir. Bir sayfayı paylaşırken tam adresi kopyalar, siteyi yeniden düzenlerken değişen adreslerin eski bağlantılarını da hesaba katarız.

URL ne demek?

URL, internetteki bir kaynağın adresi demektir; kaynak bir web sayfası, görsel veya dosya olduğunda onun konumunu belirtir. Günlük kullanımda “URL adresi” denildiğinde de aynı adres kastedilir. Biz bir sayfanın URL’sini isterken yalnız site adını değil, o sayfaya ulaşan tam adresi isteriz.

“URL” aramasının arkasında üç ihtimal var:

1. Kısaltmanın anlamı aranıyor → İngilizce açılımını ve Türkçe karşılığını verir, bir sayfa adresiyle örnekleriz.
2. Bir sayfanın adresi bulunup kopyalanmak isteniyor → İlgili sayfayı açar, masaüstünde adres çubuğunu veya telefonda paylaş menüsünü kullanırız.
3. Site için doğru adres yapısı kuruluyor → Alan adı, yol ve slug seçimini birlikte yapar; mevcut adres değişiyorsa yönlendirmeyi de planlarız.

Bu ayrım, aynı sözcükle başlayan farklı işleri ayırır. Bir yazının adresini paylaşmak için yeni alan adı seçmeyiz. Yeni bir sayfanın adresini kurarken de yalnız kopyalama işlemiyle yetinmeyiz; sayfanın okunur adını ve sitedeki yolunu belirleriz.

URL nedir, hangi parçalardan oluşur?

URL, protokol, alan adı ve yol gibi bölümlerden oluşan kaynak adresidir; adresin yapısına göre alt alan adı, parametre ve parça bölümleri de bulunur. Biz adresi soldan sağa okuyarak bağlantı biçimini, siteyi ve sayfayı ayırırız.

HTTPS’in sonundaki “s”, bağlantının TLS ile şifrelendiğini gösterir. Protokolü site adından ayrı okuruz. Alt alan adı olarak kullanılan “www” veya “blog”, alan adının önünde yer alır. Slug ise yol içindeki sayfa adıdır; adresteki konumları farklıdır.

Parametre, adresin soru işaretinden sonraki ek bilgi bölümüdür; “?renk=mavi” bunun bir örneğidir. Biz bu bölümü sayfanın okunur adıyla karıştırmayız. Soru işareti, değerler ve kampanya ölçümünün ayrıntısını parametre nedir yazısında ele alırız.

Parça işareti olan “#sss” ise sayfanın içindeki bir bölümü gösterir ve sunucuya gönderilmez. Böylece aynı adres üzerinde siteyi, sayfayı ve sayfa içi bölümü birbirinden ayırırız. Bir adresi düzenlerken önce hangi parçaya müdahale ettiğimizi belirleriz.

URL, link ve alan adı arasındaki fark nedir?

URL kaynağın adresi, link o adrese götüren tıklanabilir öğe, alan adı ise URL’nin içindeki site adıdır. Bir metin veya görsel bağlantı görevi üstlenir; bağlantının hedefinde URL bulunur. Alan adı için kullanılan İngilizce sözcük “domain”dir.

Örneğin kurumsal web sitesi ifadesi bu cümlede bir linktir. Hedef URL, markention.com alan adı altında ilgili hizmet sayfasına gider. Görünen sözcükler bağlantının metnidir; sayfanın tam adresi değildir.

Bir alan adı binlerce farklı URL’yi barındırır. Örneğin markention.com altındaki blog yazısı ve hizmet sayfası aynı alan adını paylaşır, yollarıyla ayrılır. Biz bir bağlantıyı kontrol ederken görünen ifadeyle hedef adresi birlikte inceleriz. Ekip içinde sayfa adresini aktarırken yalnız alan adını göndermeyiz; hangi yazı veya hizmetin kastedildiğini tam URL ile belirtiriz.

Slug nedir, SEO uyumlu URL nasıl kurulur?

Slug, URL içinde sayfanın okunur adını taşıyan bölümdür; SEO uyumlu bir yapı için açıklayıcı sözcükleri küçük harfle ve tireyle birleştiririz. Biz sayfa başlığını bütünüyle adrese taşımak yerine konuyu açıkça karşılayan sözcükleri seçeriz.

Google Arama Merkezi’nin URL yapısı önerileri, basit ve açıklayıcı sözcükleri, sözcükler arasında tireyi ve uzun kimlik parametrelerinden kaçınmayı esas alır. Bu yüzden “url-nedir” biçimini kullanırız. Sözcükleri alt çizgiyle birleştirmeyiz; adresin okunur bölümünü anlamı belirsiz bir karakter dizisine dönüştürmeyiz.

Türkçe karakterler adreste yüzde kodlanır. Örneğin “ü”, “%C3%BC” biçiminde görünür; Türkçe karakterli bir slug paylaşılınca uzar ve okunması zorlaşır. Biz slug oluştururken ı harfini i, ş harfini s, ğ harfini g, ü harfini u, ö harfini o, ç harfini c olarak yazarız.

Örneğin “ürün kataloğu” için “urun-katalogu” seçeriz. Sözcüklerin anlamını korur, paylaşılınca okunur kalan bir adres kurarız. Başlık okura doğal Türkçeyle seslenirken slug aynı konuyu Latin harflerle taşır. Bu tercihi sayfa yayımlanmadan yaparız; mevcut adresi değiştirme kararında eski bağlantıların yeni sayfaya nasıl ulaşacağını da belirleriz.

URL değişirse ne yapılır?

URL kalıcı olarak değişirse eski adresten yeni adrese 301 yönlendirmesi kurar, iç bağlantıları ve site haritasını günceller, sonucu Search Console’da izleriz. Geçici yönlendirme için kullanılan kod ise 302’dir.

Adresi değiştirmek gerektiğinde üç ihtimal var:

1. Slug içinde yazım hatası var → Doğru yazımı belirler, hatalı eski adresten düzeltilmiş adrese 301 yönlendirmesi kurarız.
2. İçerikler tek sayfada birleşiyor → Eski adreslerin her birini, içeriği birleştirdiğimiz sayfaya 301 ile yönlendiririz.
3. Geçici kampanya sayfası kullanılıyor → Geçici yönlendirmede 302 kullanırız; kampanya bittiğinde kalıcı bir adrese geçiyorsak 301 kurarız.

Biz önce değişikliğin nedenini ve kalıcılığını belirleriz. Ardından eski ve yeni adresleri eşleştiririz. Birkaç içerik birleşiyorsa yalnız son düzenlediğimiz sayfayı değil, birleşmeye katılan bütün eski adresleri bu eşleştirmeye alırız.

1. Yeni adresi belirlerizSayfanın gideceği URL’yi seçer, eski adresle eşleştiririz.
2. Yönlendirmeyi kurarızKalıcı değişiklikte eski URL’den yeni URL’ye 301 uygular, eski adresi açarak hedefi kontrol ederiz.
3. İç bağlantıları güncellerizSitede bu sayfaya giden bağlantıların hedefini yeni adresle değiştiririz.
4. Site haritasını güncellerizSayfanın yeni URL’sini site haritasına işleriz.
5. Sonucu izlerizSearch Console’da adres değişikliğinin ardından sayfanın durumunu takip ederiz.

Eski URL’yi açmak ile sitedeki bağlantıları yenilemek ayrı kontrollerdir. Yönlendirme kurulmuş olsa da iç bağlantıların hedefini ayrıca güncelleriz. Böylece adres değişimini yalnız slug alanına yeni sözcük yazmakla tamamlamayız.

URL kısaltma ne zaman kullanılır?

URL kısaltmayı basılı materyalde, SMS’te ve sosyal medyada kısa bir bağlantı paylaşmak istediğimizde kullanırız. Biz kısaltma kararını adresin paylaşılacağı yere göre verir, kampanya ölçümünü uzun hedef adres üzerinde hazırlarız.

UTM bilgilerini önce uzun URL’ye ekler, ardından bu adresi kısaltırız. Kısaltılmış adrese sonradan UTM eklemeyiz. İş sırası, ölçüm bilgilerini içeren hedefi hazırlamak ve bu hedef için kısa bağlantı oluşturmaktır.

Kısaltıcı hizmetin kapanma riski vardır. Bu nedenle yalnız kısa görünmesine bakarak hizmet seçmeyiz; bağlantının kullanım yerini ve hizmete bağımlılığını birlikte değerlendiririz. Güven için markalı kısa alan adını tercih ederiz.

Örneğin basılacak bir materyal için önce hedef sayfayı kesinleştiririz. Kampanyanın ölçüm bilgileri eklendikten sonra kısa bağlantıyı oluşturur, açıldığında amaçladığımız adrese gittiğini kontrol ederiz. Kısalık, hedef sayfayı seçme ve ölçümü hazırlama işlerinin yerine geçmez.

Bir sayfanın URL’si nasıl kopyalanır?

Bir sayfanın URL’sini masaüstünde adres çubuğundan, telefonda paylaş menüsündeki “Bağlantıyı kopyala” seçeneğinden alırız. Önce paylaşmak istediğimiz sayfayı açarız; başka bir yazının veya sitenin genel adresini aktarmamak için sayfanın içeriğini kontrol ederiz.

Masaüstünde tarayıcının adres çubuğuna tıklar, adresin tamamını seçer ve kopyalarız. Ardından paylaşacağımız mesaj veya metin alanına yapıştırırız. Yalnız sayfa başlığını seçmek, URL’yi kopyalamak değildir; başlıkla adresi birbirinden ayırırız.

Telefonda ilgili sayfa açıkken paylaş menüsünü açar, “Bağlantıyı kopyala” seçeneğine dokunuruz. Kopyaladığımız adresi göndermeden önce yapıştırıp kontrol ederiz. Biz özellikle bir hizmet sayfası veya blog yazısı paylaşırken adresin yalnız alan adından ibaret kalmadığına, ilgili sayfanın yolunu da içerdiğine bakarız.

URL’de sık yapılan hatalar nelerdir?

URL’de sık yapılan hatalar, alan adını tam sayfa adresi sanmak, okunmaz slug kurmak, adres değişiminde yönlendirmeyi atlamak ve kısaltma sırasını yanlış uygulamaktır. Biz son kontrolü adresin görünümüyle birlikte hedefi ve kullanım biçimi üzerinden yaparız.

• Eksik adres paylaşmak: Alan adının yanında ilgili sayfanın yolunu da kopyalarız.
• Sözcükleri alt çizgiyle ayırmak: Açıklayıcı sözcükler arasında tire kullanırız.
• Eski adresi karşılıksız bırakmak: Kalıcı değişiklikte 301 kurar, iç bağlantıları ve site haritasını yenileriz.
• Kısaltmadan sonra ölçüm eklemek: UTM içeren uzun URL’yi hazırlayıp bu adresi kısaltırız.

Sayfa yollarını ve adres değişimlerini içerik düzeniyle birlikte ele alırız. Sitenin yapısına ilişkin diğer açıklamaları web geliştirme yazılarımız içinde aynı ayrımlarla sürdürürüz.

Sık sorulan sorular